خیلی از پروژهای ساختمانی ، مهندسان و ساختمان سازها و یا نصاب های کاشی دوست دارند شخصا چسب کاشی را در پروژه قبل از استفاده تست کنند و کاری به تست آزمایشگاه ها ندارند. درصورتی که تست در آزمایشگاه چون طبق استاندارد و با دستگاه های خوب طی ۷ یا ۲۸ روز و یا ۹۰ روز گرفته میشوند اصولی هستند.
نوشته نادر نادری:
اگر هدف، تعیین کیفیت واقعی چسب باشد، تست پروژهای جایگزین آزمایشگاه نیست. استانداردهای چسب کاشی مثل استانداردهای ISO، EN و ANSI همگی مقاومت چسبندگی را با دستگاههای آزمایشگاهی و شرایط کنترلشده اندازهگیری میکنند.
اما اگر کارفرما یا پیمانکار بخواهد در پروژه یک ارزیابی عملی انجام دهد، من معمولاً این مراحل را پیشنهاد میکنم:
۱- بررسی هنگام اختلاط
قبل از نصب، به موارد زیر دقت شود:
- میزان آب مصرفی مطابق اطلاعات تولید کننده پشت پاکت چسب باشد.
- چسب بعد از هم زدن با میکسر یکنواخت و بدون کلوخه باشد.
- حالت کرمی (خامه ایی) و روانی مناسب داشته باشد.
- روی ماله دندانهدار خوب شیار بخورد و شیارها نخوابند.
- قانون ۵ ، ۱۰ ، ۳ در همزدن چسب حتما رعایت شود و بعد از زمان استراحت (Slaking Time) دوباره ۳ دقیقه مخلوط شود.
این بخش بیشتر تجربهای است و کیفیت مواد اولیه را تا حدی نشان میدهد.
۲- تست باز بودن چسب (Open Time)
- یک بخش از دیوار را چسب بزنند.
- ۵ دقیقه بعد یک کاشی نصب کنند.
- ۱۵ دقیقه بعد یک کاشی دیگر.
- ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بعد یک کاشی دیگر.
سپس همه را بردارند و پشت کاشی را نگاه کنند. اگر انتقال چسب به پشت کاشی خوب باشد، زمان باز بودن چسب مناسب است.
و یا اینکه همان لحظه اول بعد از درست شدن چسب در سطل خامه ایی بودن چسب با انگشتان تست شود و بعد از ۱۰ و ۲۰ دقیقه بعد هم این کار انجام شود و بهتر از که روی چسب زود بسته نشود و چسب حالت کرمی خود را از دست نداده باشد.
۳- تست پوشش پشت کاشی بهخصوص برای پرسلان و اسلب.
- از همه مهمتر اول، دوم و سوم گرد و خاک پشت کاشی و روی سطح حتما گرفته شود. چه در تست و چه در نصب نهایی باید هر دو سطح فارغ از هر گونه گرد و خاک و کثیفی باشند و گرنه چسب بجای چسبیدن به سطح یا کاشی به گرد و خاک ها خواهد چسبید و کیفیت واقعی چسب را نخواهید دید.
- بعد از نصب، یکی از کاشیها فوراً برداشته شود. بهتر است:
- دیوار داخلی: حداقل ۸۰٪ پوشش
- کف داخلی: حداقل ۹۵٪ پوشش
- اسلب و نما: نزدیک به ۱۰۰٪ پوشش باشد.
این تست بسیار مهمتر از بسیاری از تستهای تجربی است.
۴- تست چسبندگی اولیه
- یک قطعه پرسلان مثلاً ۳۰×۶۰ سانتیمتر نصب شود.
- حداقل تا ۴۸ ساعت تلاش نکنند آن را جدا کنند.
در چسب خوب معمولاً:
- شکست در خود چسب اتفاق نمیافتد.
- بخشی از چسب روی کاشی باقی میماند. اگر کره مالی انجام داده باشید. روش کره مالی را اگر نمیدانید از ما سوال کنید.
- بخشی روی زیرکار باقی میماند. یعنی شکست چسبندگی کامل مشاهده نمیشود.
۵- تست ۷ روزه
این تست را شخصاً از همه تستهای پروژهای معتبرتر میدانم.
- یک قطعه پرسلان نصب شود و حداقل ۷ روز دست نخورد.
- سپس با قلم و چکش یا ابزار اهرمی جدا شود. اگر مقدار زیادی از چسب روی پشت کاشی باقی مانده باشد، جدا کردن کاشی دشوار باشد، یا حتی بخشی از زیرکار کنده شود، نشاندهنده عملکرد مناسب چسب است.
۶- تست لغزش روی دیوار
برای نصب عمودی:
- یک پرسلان بزرگ نصب شود.
- بعد از چند دقیقه و چند ساعت کنترل شود.
- لغزش بیش از حد نشاندهنده ضعف فرمولاسیون است.
اما یک نکته مهم وجود دارد.
من معمولاً به پیمانکارها میگویم که بدترین تست پروژهای، تست "کندن کاشی بعد از یک روز" است؛ چون بسیاری از چسبهای ضعیف هم در روز اول خوب به نظر میرسند و بسیاری از چسبهای باکیفیت هنوز به مقاومت نهایی نرسیدهاند.
به نظر من اگر قرار باشد فقط یک تست میدانی انجام شود، بهترین تست این است:
یک پرسلان واقعی روی زیرکار واقعی نصب شود، حداقل ۷ روز بماند، سپس تخریب شود و درصد انتقال چسب روی پشت کاشی و زیرکار بررسی گردد.
در صنعت کاشی ایران معمولاً تولیدکنندگان و نصابهای باتجربه چند روش عملی دارند که لزوماً در استانداردها نوشته نشدهاند.
